آیین‌نامه اجرایی بندهای (الف) تا (ه) ماده (۸۰) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران

معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس جمهور
وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی - وزارت امور اقتصادی و دارایی
وزارت صنعت، معدن و تجارت - وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات
بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران

هیأت‌وزیران در جلسه مورخ ۱۰/۱۲/۱۳۹۰ بنا به پیشنهاد مشترک معاونت برنامه‌ریزی و نظارت راهبردی رئیس‌جمهور و وزارتخانه‌های تعاون، کار و رفاه اجتماعی و امور اقتصادی و دارایی و بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران و به استناد ماده (۸۰) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران - مصوب ۱۳۸۹- آیین‌نامه اجرایی بندهای (الف) تا (ه) ماده یادشده را به شرح زیر تصویب نمود:

ماده۱-  در این آیین‌نامه، اصطلاحات زیر در معاونی مشروح مربوط به کار می‌روند:
    الف - قانون: قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمهوری اسلامی ایران
    ب - شبکه‌های تولیدی: مجموعه‌ای از بنگاه‌های تولیدی (کالا و خدمت) که برای مواجهه با مشکلی مشترک و یا استفاده از فرصتی مشترک با هم همکاری می‌نمایند.
    پ - خوشه‌های تولیدی: مجموعه‌ای از بنگاه‌های تولیدی (کالا و خدمت) که در یک محدوده جغرافیایی خاص در یک گرایش مشخصی از تولید (کالا و خدمت) فعال می‌باشند و امکان همکاری در تکمیل فعالیت‌های تولیدی (کالا و خدمت) همدیگر را دارند.
    ت - زنجیره‌های تولید: مجموعه‌ای از فعالیت‌های تولیدی (کالا و خدمت) که به طور طولی مکمل یکدیگر می‌باشند و به تولید یک یا چند محصول منجر می‌شوند.
    ث - بنگاه اقتصادی: واحد اقتصادی که در تولید کالا یا خدمت فعالیت می‌کند.
    ج - بنگاه‌های کوچک: آن دسته از واحدهای تولیدی (کالا و خدمت) که تعداد کارکنان آنها کمتر از پنجاه نفر باشد.
    چ - بنگاه‌های متوسط: آن دسته از واحدهای تولیدی (کالا و خدمت) که تعداد کارکنان آنها از پنجاه تا کمتر از یکصد و پنجاه نفر باشد.
    ح - بنگاه‌های بزرگ: آن دسته از واحدهای تولیدی (کالا و خدمت) که تعداد کارکنان آنها یکصد و پنجاه نفر و بیشتر باشد.
    خ - کسب و کارخانگی: مشاغل موضوع ماده (۲) قانون ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی - مصوب ۱۳۸۹-
    د - کارآفرینی: فرآیندی که در آن یک فعالیت با نوآوری شکل گرفته و سبب خلق ارزش جدید و ثروت آفرینی می‌شود.
    ذ - وجوه اداره شده: اعتباراتی از محل بودجه عمومی که براساس تعاریف و ضوابط تعیین‌شده در تصویب‌نامه شماره ۱۳۴۸۷۸/ت۴۷۲۲۰ه مورخ ۶/۷/۱۳۹۰ و مفاد قراردادهای عاملیت برای تحقق هدف‌های پیش‌بینی شده، در اختیار بانک‌های عامل قرار می‌گیرد.
    ر- آموزش فنی و حرفه‌ای: آموزش رسمی و یا غیر رسمی که منجر به ایجاد یا افزایش مهارت شغلی می‌شود.
    ز- مشاغل از راه دور: مشاغلی که در آن فرد شاغل بخشی از شرح شغل خود را در خارج از محیط کارگاه با توافق کارفرمای خود انجام می‌دهد.
    ژ- کارگروه حمایت از تولید: کارگروه موضوع تصویبنامه شماره ۱۵۱۲۴۷/ت۴۳۵۰۵ه مورخ ۱۵/۷/۱۳۸۸.

ماده۲- واحدهایی که در زمینه توسعه و گسترش آموزش‌های کسب و کار، کارآفرینی و فنی و حرفه‌ای موضوع بند (ه) ماده (۸۰) قانون فعالیت می‌نمایند مشمول حمایت‌های مقرر در این آیین‌نامه می‌باشند.

ماده۳- دستگاه های اجرایی موظفند نسبت به شناسایی شبکه‌ها، خوشه‌ها و زنجیره‌های تولیدی مربوط به وظایف و مأموریت های قانونی خود اقدام نمایند.

ماده۴- به منظور تسهیل تبدیل بنگاه‌های کوچک و متوسط به بنگاه‌های بزرگ و رقابت‌پذیر و ورود آنها به بازارهای هدف، دستگاه های اجرایی مرتبط موظفند از ادغام این‌گونه بنگاه‌ها و یا استفاده از الگوهای شبکه‌سازی یا نشان تجاری مشترک در بازارهای هدف، با رعایت ماده (۱۰۵) قانون حمایت نمایند. حمایت‌های موضوع این ماده تا پایان سال ۱۳۹۱ به پیشنهاد وزارت صنعت، معدن و تجارت به تصویب کارگروهی متشکل از وزیران امور اقتصادی و دارایی، تعاون، کار و رفاه اجتماعی و صنعت، معدن و تجارت می‌رسد.

ماده۵ - وزارت صنعت، معدن و تجارت مجاز است به منظور گسترش تحقیق و توسعه (R&D) در بنگاه‌های کوچک و متوسط و تقویت پیوند میان مراکز فناوری داخلی و خارجی، ضمن انجام مطالعه امکان‌سنجی جهت ایجاد و توسعه شهرک های فناوری در مناطق مختلف کشور، از ایجاد و توسعه شهرک‌های فناوری و توسعه مراکز رشد و انکوباتورها (زادپروری) حمایت نماید.

ماده۶ - دستگاه های اجرایی موظفند در حدود وظایف و اختیارات قانونی نسبت به فراهم‌سازی امکانات بازاریابی اینترنتی برای خوشه‌های تولیدی اقدام و آنها را به مشارکت در روزآمدسازی اطلاعات در این فضا تشویق نمایند و از شرکت‌هایی که در تجارت الکترونیک برای کسب و کارهای کوچک سرمایه‌گذاری می‌کنند حمایت‌های قانونی و حقوقی لازم را به عمل آورند.

ماده۷- سازمان صنایع کوچک و شهرک های صنعتی ایران موظف است نسبت به انتقال تجربه خود در زمینه شناسایی، تقویت و توسعه شبکه‌ها و خوشه‌های تولیدی به دستگاه‌های اجرایی متقاضی اقدام نماید.

ماده۸ - حمایت و گسترش مشاغل خانگی در چارچوب قانون ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی - مصوب ۱۳۸۹- و دستورالعمل‌های مصوب آن، صورت می‌پذیرد.

تبصره۱- بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران موظف است در اجرای جزء (۶) ماده (۷) قانون ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی و مواد (۱۸) و (۱۹) دستورالعمل اجرایی قانون مذکور، نحوه توزیع منابع قرض‌الحسنه‌بانک‌ها را برای مشاغل موضوع این ماده با هماهنگی وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی در ابتدای هرسال پیش‌بینی و پس از طرح در شورای عالی اشتغال به بانک‌ها و مؤسسات اعتباری ابلاغ نماید. همچنین صندوق مهر امام‌رضا (ع) موظف است میزان منابع اختصاص یافته آن صندوق به مشاغل مذکور را به وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی اعلام نماید.

تبصره۲- بانک‌ها و مؤسسات اعتباری و صندوق مهر امام‌رضا (ع) موظفند در چارچوب مفاد ماده (۷) قانون ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی، فعالیت‌های غیرمتشکل اقتصادی که قابلیت تبدیل به واحدهای متشکل دارند را در اولویت بهره‌مندی از تسهیلات موضوع تبصره ماده (۷) این آیین‌نامه قرار دهند.

ماده۹- سازمان آموزش فنی و حرفه‌ای کشور موظف است در اجرای ماده (۱۰) قانون ساماندهی و حمایت از مشاغل خانگی و مواد (۱۳) و (۲۲) قانون مدیریت خدمات کشوری - مصوب ۱۳۸۶- بخشی از اعتبار هزینه‌ای مصوب خود را برای حمایت از آموزش‌های کسب و کار خانگی در قالب خرید خدمات از بخش غیردولتی، اختصاص دهد.

ماده۱۰- وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف است با همکاری وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات، برنامه عملیاتی توسعه مشاغل از راه دور در بخش غیردولتی را مشتمل بر دامنه شمول، اهداف کمی، ابزارهای تشویقی و پشتیبانی در چارچوب ضوابط و قوانین و مقررات جاری کشور و با رعایت سقف بودجه مصوب و احکام قانون، حداکثر تا پایان سال دوم برنامه پنجم توسعه تهیه و به شورای عالی اشتغال پیشنهاد نماید.

ماده۱۱- طرح های اشتغالزای بخش خصوصی و تعاونی می‌توانند حسب مورد از اعتبارات موضوع ماده (۱۱۸)، بند (ص) ماده (۲۲۴) و بند (الف) ماده (۱۵۱) قانون و همچنین تسهیلات صندوق توسعه ملی، موضوع بند (ط) ماده (۸۴) قانون (مطابق مقررات و شرایط و ضوابط مربوط)، برخوردار شوند. دستگاه‌های اجرایی معرفی‌کننده مجریان طرح‌های یاد شده موظفند حمایت‌های مالی از طرح‌های مذکور را در قالب بودجه سنواتی مصوب خود و در چارچوب مفاد آیین‌نامه اجرایی وجوه اداره شده تنظیم نمایند.

تبصره - سقف کل تسهیلات هریک از مؤسسات عامل توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در ابتدای هر سال با رعایت بسته سیاستی - نظارتی نظام بانکی (مصوب شورای پول و اعتبار) ابلاغ می‌شود. سهمیه‌های تعیین شده برای مؤسسات عامل با توجه به عملکرد استان ها در فواصل زمانی شش ماهه، در صورت لزوم، با پیشنهاد مؤسسه عامل و تایید بانک، قابل اصلاح است.

ماده۱۲- نحوه بررسی و تأیید طرح‌های متقاضی تسهیلات مالی موضوع این آیین‌نامه و مراحل گردش‌کار مربوط، مطابق مواد (۵)، (۶) و (۷) آیین‌نامه اجرایی وجوه اداره شده، موضوع تصویب‌نامه شماره ۱۳۴۸۷۸/ت۴۷۲۲۰ه- مورخ ۶/۷/۱۳۹۰ خواهدبود.

ماده۱۳- میزان برخورداری بنگاه‌های اقتصادی از یارانه سود تسهیلات، متناسب با فرصت‌های شغلی جدید ایجاد شده، صیانت از اشتغال موجود یا تبدیل فعالیت غیرمتشکل خانوار به واحدهای متشکل توسط کارگروه اشتغال و سرمایه‌گذاری استان به مؤسسه عامل اعلام می‌شود.

ماده۱۴- وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف است برنامه عملیاتی ترویج و آموزش کارآفرینی و راه‌اندازی کسب و کار جدید را با رویکرد تأمین نیازهای بازار کار و توسعه مشاغل نو، با رعایت بودجه مصوب و احکام قوانین و مقررات تدوین و به شورای عالی اشتغال پیشنهاد نماید.

ماده۱۵- به منظور توسعه آموزش‌های کسب و کار و کارآفرینی، شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان ها و شهرستان‌ها می‌توانند تمهیدات زیر را فراهم نماید:
    الف - تأمین فضاهای فیزیکی و کالبدی با شرایط سهل برای ایجاد و تأسیس مراکز آموزش فنی و حرفه‌ای غیردولتی
    ب - تسهیل استفاده متقاضیان غیردولتی از امکانات و تجهیزات دولتی
    پ - حمایت‌های مالی در چارچوب قوانین و مقررات مربوط از متقاضیان بخش غیردولتی در فعالیت‌های آموزشی موضوع این ماده
    ت - تقویت منابع مالی در بودجه‌های استانی در امر آموزش‌های فنی و حرفه‌ای و کارآفرینی

ماده۱۶- دستگاه های اجرایی ذی‌ربط موظفند آموزش‌های فنی و حرفه‌ای را متناسب با نیازهای بازار کار، از سال دوم برنامه بازنگری و اصلاح و خدمات آموزشی موردنیاز را از طریق واگذاری و یا خرید خدمت از مراکز غیردولتی فنی و حرفه‌ای تأمین نمایند.

ماده۱۷- به منظور آموزش مهارت‌های موردنیاز بازار کار و بازآموزی و تجدید مهارت بیکاران، وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی با رعایت قوانین و مقررات و از محل منابع تبصره (۳) م-اده (۹) قانون بیمه بیکاری - مصوب سال ۱۳۶۹- اقدامات قانونی لازم از جمله حمایت از طریق صدور کارت اعتباری برای ثبت‌نام بیکاران در مراکز خدمات اشتغال و مؤسسات مشاوره شغلی و کاریابی‌های دولتی و غیردولتی دارای مجوز را انجام می‌دهد.

ماده۱۸- وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی موظف است گزارش عملکرد سالانه اجرای این آیین‌نامه را به شورای عالی اشتغال ارائه نماید.

معاون اول رئیس‎جمهور - محمدرضا رحیمی

نقل از روزنامه رسمی ۱۹۵۷۲ – ۲۶/۲/۱۳۹۱